Jest to hormon powszechnie uważany za hormon męski, chociaż kobiety produkują go w niewielkich ilościach. Podwyższony poziom hormonu luteinizującego (LH). Substancja ta stymuluje owulację, ale może mieć niezwykły wpływ na jajniki, jeśli poziom jest zbyt wysoki. Niski poziom globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG). Jest to Zespoł policystycznych jajników (PCOS) – objawy . Objawami zespołu policystycznych jajników są: hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie typu męskiego, trądzik młodzieńczy, łysienie typu męskiego, rzadkie miesiączki, nieregularne, czasem nadmierne albo wręcz przeciwnie – skąpe krwawienia miesięczne, zdarza się brak miesiączki z przewlekłym brakiem owulacji i niepłodnością. Na czym polega torbiel jajnika. Torbiel jajnika, nazywana także cystą (z łac. cystis ovarii) to wypełniona płynem surowiczym, krwią lub inną tkanką zmiana na jajniku. Może znajdować się we wnętrzu, na zewnątrz oraz w ścianie jajnika. Jest to zmiana o charakterze łagodnym, występująca na jednym lub obu jajnikach. Cysty dzielimy na: Masaż Kobido UP wykorzystuje techniki manualne, które są doskonałym sposobem na profilaktykę starzenia się skóry. Cechą wspólną jest zawsze praca z muskulaturą podskórną, powięziami i głębokimi tkankami, a także stymulacja punktów odpowiedzialnych za przepływ „ki” – energii życiowej. Japońskie masaże twarzy bazują Duża ilość zespołów bólowych w obrębie pleców może być wywoływana przez punkty spustowe. Występują one zazwyczaj na mięśniach przeciążonych, a za ich powstawanie mogą odpowiadać również wady postawy. Zawody w których trzeba długo siedzieć lub praca jest ciężka fizycznie wpływają na powstawanie nieprawidłowych wzorców ruchu i postawy (co również może przyczynić Zazwyczaj jestem bardzo punktualny, ale punktualność obowiązuje obie strony, a ta tura pytań została odłożona w czasie. I am normally very punctual, but there are always two sides to punctuality and this question time has been delayed. Wierzę, że punktualność jest ważna. I believe in time -- very important. Badanie krwi w celu pomiaru poziomów antygenu nowotworowego. Jest to biomarker używany do oceny odpowiedzi na leczenie raka jajnika i innych nowotworów narządów rozrodczych. Biopsja. Polega na pobraniu małej próbki tkanki z jajnika i analizie pod mikroskopem. Biopsja jest jedynym sposobem, w jaki lekarz może potwierdzić, czy masz raka Czasem na ratunek jest już za późno. Zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z ropomaciczem zamkniętym, które nie daje żadnych jednoznacznych objawów. Nie każdy właściciel w porę zorientuje się, że z suczką dzieje się coś niedobrego, nie każdy weterynarz w porę postawi właściwą diagnozę. Ruch tułowia do przodu następuje wskutek wypro­ stu w biodrze, kolanie i stopie. Odpowiedzialne za to są przede wszystkim mięsień pośladkowy wielki (m. glutae­ us maximus), czworogłowy (m. ąuadriceps), trójgłowy łydki (m. triceps surae), jak również piszczelowy tylny (m. tibialis posterior), mięśnie strzałkowe oraz zginacze 3. Kurzajki na stopach u dzieci. Kurzajki na stopach są wyjątkowo bolesne, ponieważ głęboko wnikają w skórę, powodując stan zapalny. Podczas ucisku przez ciężar całego ciała wbijają się jak gwóźdź i w znaczny sposób utrudniają poruszanie się. Szczególnie trudno wyleczyć je u dzieci, z uwagi na ich ruchliwość. 4. Zh1PZD. Choroby jajników mogą pojawić się w każdym wieku. Najczęściej są to stany zapalne, zespół policystycznych jajników i łagodne torbiele. Nie wolno ich lekceważyć, ponieważ stanowią zagrożenie dla zdrowia kobiety. Poniżej najważniejsze informacje dotyczące chorób jajników. Kłopoty z jajnikami mogą wystąpić w każdym wieku, zarówno u młodych dziewcząt, jak i u dojrzałych kobiet. Spis treściTorbiel jajnikaNowotwory jajnikówZespół policystycznych jajnikówZapalenie przydatków Torbiel jajnika Torbiel przypomina balonik wypełniony płynem. Zwykle ma wielkość orzecha, ale może być też większa od pomarańczy. Występuje pojedynczo lub torbieli może być kilka, znajdują się w jednym jajniku albo w obu naraz. Przyczyną tworzenia się torbieli są zwykle zaburzenia hormonalne. Większość z nich to zmiany o łagodnym charakterze, lecz niektóre mogą być złośliwe. Niepokojące objawy: Zwykle nie powodują dolegliwości. Dopiero gdy są duże, mogą pojawić się bóle brzucha, wzdęcia, bolesność podczas stosunku, częstsze oddawanie moczu. Konieczne badania: Wykonuje się USG przezpochwowe. W przypadku stwierdzenia podejrzanej zmiany ginekolog zleca badania hormonalne, czasem też badanie markerów nowotworowych (CA 125 i CA 199). Skuteczna terapia: Zwykle torbiele wystarczy obserwować, bo często wchłaniają się one podczas kolejnych cykli miesiączkowych. Czasami jednak wymagają kuracji lekami hormonalnymi, antybiotykami lub środkami przeciwzapalnymi. W niektórych przypadkach konieczne jest usunięcie torbieli (podczas tradycyjnej operacji lub laparoskopii). Warto wiedzieć: Nawet po wyleczeniu mogą się tworzyć nowe torbiele, dlatego trzeba pamiętać o regularnych badaniach kontrolnych. Nowotwory jajników Rak jajnika zajmują drugie miejsce (po raku szyjki macicy) co do częstości występowania wśród nowotworów narządu rodnego. W Polsce często diagnozowany jest zbyt późno, kiedy szanse na wyleczenie znacząco maleją. Ryzyko zachorowania rośnie po menopauzie, gdy siostra lub matka chorowała na raka jajnika oraz gdy w rodzinie występował rak piersi, rak trzonu macicy lub rak jelita grubego. Bardziej zagrożone są też kobiety otyłe i bezdzietne. Dlaczego jajniki są takie ważne? Jajniki są miejscem dojrzewania komórek jajowych oraz wytwarzania żeńskich hormonów płciowych: estrogenu i progesteronu, które przygotowują błonę śluzową macicy na przyjęcie zapłodnionej komórki jajowej. Sprawne jajniki są zatem niezbędnym warunkiem płodności kobiety. Estrogeny ponadto korzystnie wpływają na stan skóry, kości, serca i naczyń krwionośnych oraz na samopoczucie. Niepokojące objawy: Początkowo rak jajnika nie powoduje dolegliwości. W dalszym stadium nowotworu występuje powiększenie obwodu brzucha, niestrawność, uczucie pełności w podbrzuszu, ból lub ucisk w brzuchu. Gdy choroba jest zaawansowana, mogą dokuczać zaparcia lub zaburzenia w oddawaniu moczu. Konieczne badania: ginekolog wykonuje badanie ginekologiczne oraz USG przezpochwowe. Zleca też badanie krwi na obecność białka CA 125. Skuteczna terapia: Po zdiagnozowaniu raka wykonuje się operację – jej zakres zależy od charakteru zmiany i wieku pacjentki. Kolejnym etapem leczenia jest chemioterapia. Warto wiedzieć: Ryzyko rozwoju choroby spada z liczbą urodzonych dzieci i u kobiet stosujących tabletki antykoncepcyjne (efekt ochronny wiąże się z hamowaniem owulacji). Czym jest zespół policystycznych jajników? Zespół policystycznych jajników Zespół policystycznych jajników, określany jest jako PCOS (z ang. polycystic ovary syndrome) lub zespół wielotorbielowatych jajników, gdyż w jajnikach kobiet cierpiących na tę chorobę tworzą się liczne drobne pęcherzyki (torbielki). Sytuację pogarsza fakt, że policystyczne jajniki wytwarzają za dużo męskiego hormonu – testosteronu (w niewielkich ilościach jest kobietom niezbędny, ale w nadmiarze zakłóca owulację). Przyczyny PCOS nie są do końca poznane. Wiadomo jednak, że zespół policystycznych jajników może mieć podłoże genetyczne. Wiąże się z insulinoopornością komórkową i nadmiarem insuliny we krwi (jej zbyt duża ilość w organizmie powoduje zwiększone wytwarzanie męskich hormonów w jajnikach), a także otyłością. Niepokojące objawy: Najczęściej to zaburzenia miesiączkowania – krwawienia są rzadkie i skąpe, mogą też całkiem zaniknąć. Pojawiają się również kłopoty z cerą (uporczywy trądzik), szybko przetłuszczają się włosy. Może wystąpić hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie typu męskiego ( na brodzie, brzuchu, piersiach, plecach). Konieczne badania: Wykonuje się USG przezpochwowe (12 lub więcej pęcherzyków o śr. 2–9 mm świadczy o PCOS), badania hormonalne, oznaczenie poziomu cukru, insuliny i cholesterolu. Skuteczna terapia: Leczenie ma na celu wyeliminowanie zaburzeń hormonalnych, poprawę cykliczności miesiączek, przywrócenie owulacji oraz uporanie się z trądzikiem i hirsutyzmem. Kuracja ustalana jest indywidualne. Zwykle stosuje się pigułki antykoncepcyjne albo leki antyandrogenowe. Kiedy wielomiesięczna terapia nie przynosi efektów, może być konieczne leczenie operacyjne (najczęściej wykonywane laparoskopowo). Warto wiedzieć: PCOS aż w 70 proc. przypadków jest przyczyną niepłodności. Zapalenie przydatków Przydatki to wspólne określenie dla jajników i jajowodów. Ponieważ są położone blisko siebie, stan zapalny jednego z tych narządów zwykle przenosi się na drugi. Zapalenie przydatków występuje najczęściej u młodych, aktywnych seksualnie kobiet (ryzyko zakażenia wzrasta, jeśli kobieta współżyje z kilkoma partnerami). Mniej narażone są panie stosujące pigułki antykoncepcyjne (zagęszczony śluz szyjkowy stanowi barierę dla bakterii). Główną przyczyną choroby są bakterie ( gronkowce, paciorkowce, E. coli oraz przenoszona drogą płciową chlamydia). W większości przypadków dostają się one do jajników i jajowodów z zewnątrz (przez pochwę i macicę), czemu sprzyja miesiączka, poród i połóg, poronienie, wyłyżeczkowanie jamy macicy, wkładka wewnątrzmaciczna, niewłaściwa higiena intymna, kąpiel w basenie, korzystanie z publicznych toalet bez stosownego zabezpieczenia, współżycie z partnerem mającym infekcję intymną. Czasem zdarza się też, że bakterie przenoszą się na przydatki poprzez krew z innych ognisk zapalnych (migdałki, zatoki, zęby, wyrostek robaczkowy) lub na skutek chorób zakaźnych (np. angina, gruźlica). Niepokojące objawy: Gdy rozwinie się stan zapalny, pojawiają się nagłe, silne bóle brzucha. Mogą temu towarzyszyć mdłości i wymioty oraz podwyższona temperatura. Objawy zwykle nasilają się podczas miesiączki i tuż po niej. Niekiedy występują upławy. Mogą pojawić się też trudności w oddawaniu moczu oraz biegunki, zaparcia, kolka jelitowa. Konieczne badania: Ginekolog wykona badanie ginekologiczne i USG przezpochwowe (pozwala stwierdzić, czy w jajnikach i jajowodach nie ma np. torbieli). Pobierze również wymaz z szyjki macicy. Może zlecić też badanie krwi. Skuteczna terapia: Aby zwalczyć zakażenie, zapobiec zlepieniu jajowodów lub je udrożnić oraz złagodzić dolegliwości, stosuje się antybiotyki, leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Kuracji nie wolno przerywać. Trzeba zostać kilka dni w łóżku. Gdy choroba ma gwałtowny przebieg, konieczne bywa leczenie szpitalne. Warto wiedzieć: Nieleczone lub niewyleczone zapalenie przydatków przechodzi w zapalenie przewlekłe, które zwykle nawraca (wystarczy niewielki bodziec, np. leżenie w mokrym kostiumie) po krótszych lub dłuższych okresach bez dolegliwości. Skutkiem zaniechania leczenia są zrosty wewnątrzjajowodowe mogące prowadzić do niepłodności lub ciąży pozamacicznej. miesięcznik "Zdrowie" Najstarsze wiedzę medyczną idziemy z Chin. Naukowcy, lekarze, pracujący dla dobra ludzkości, otworzyli paradoksalne metoda leczenia, który nazwali akupunktura. Na ciele człowieka znajduje się ogromna ilość bioenergetycznych punktów. Istnieją punktu na ramionach, które są odpowiedzialne za narządy i ich funkcje. Paradoks niewidomych leczenia polega na tym, że массажируя pewne obszary, człowiek może samodzielnie poprawić swoje samopoczucie. Ważny jest sam proces i technika. Właściwe ruchy i siła nacisku czynią powiedzieć, że ręce człowieka – to jego organizm, tylko w ograniczonej formie. Na dłoni są biologicznie aktywne punkty, które są odpowiedzialne za przednią część ciała, a z tyłu przez to jest biologicznie aktywny punkt ręce?Punktów na rękach wiele, wszystkie one umieszczone od siebie w pewnej odległości. Dlatego przed tym jak rozpocząć samodzielne leczenie, należy zapoznać się z odpowiednią metody akupunktury punktu na ramieniu pozwalają określić jednym kliknięciem. Zobaczyć je gołym okiem nie można, ale przy ощупывании dłoni czuje się jama, czaszki. Przy lekkim naciśnięciu mogą być bolesne odczucia. To właśnie one mówią o tym, że biologicznie aktywne punkty wykorzystujące nowoczesny sprzęt, z całą pewnością twierdzą, że miejsce punktu niczym nie różni się od całej skóry rąk. Tylko z powodu oddziaływania stałego słabego prądu stwierdzono gwałtowny spadek электрокожного oporu w zakresie znalezienia biologicznie aktywnego na temat "Dlaczego bije prądem człowiek?"Już dawno prąd weszło w życie człowieka i staje się niezastąpionym pomocnikiem. Ja teraz tak znane, że wielu po prostu nie zauważają. A przecież na można przypisać do jednej z naturalnych elementów, które w postaci zamków często pokazuje ...Jak pozbyć się złych nawyków i zacząć nowe życieNawyki stanowią integralną część życia człowieka, czyniąc go indywidualnie. Jednak nie wszystkie z nich można uznać za przydatne, a wręcz przeciwnie, każdy z nas ma pewną liczbę tych nawyków, od których chcielibyśmy się pozbyć. Ale, niestety, jesteśm...Akupunktura rękiDla normalnego funkcjonowania narządu trzeba zaciskać lub masować kilka punktów. Istniejące punkty na rękach, które są odpowiedzialne za narządy, po naciśnięciu lub masowania przekazują sygnał do mózgu, a on bezpośrednio do określonego organu. Specjaliści medycyny wschodniej bez wysiłku znajdą punkt, który kontroluje normalną funkcjonalność tarczycy, serca lub metody akupunktury punktu na ręce robią się wrażliwe i otwarci. Te miejsca wystarczy zapamiętać raz, aby w ciągu całego życia człowiek był w stanie samodzielnie rozwiązywać problemy pojawiające się w jego organizmie. Jeśli, na przykład, ostro i mocno nacisnąć na punkt, który jest odpowiedzialny za funkcje wątroby, człowiek czuje mdłości i ból właśnie w obszarze tego na ramieniuPunkty organów na ręce pozwalają człowiekowi w jak najkrótszym czasie нормализировать bolesny stan swojego organizmu. Jako przykład można przytoczyć krotnie górnej paliczka kciuka, punkt ten jest odpowiedzialny za działanie, funkcjonalność i kontrolę tarczycy. Punktu na ramionach, które są odpowiedzialne za narządy, pomogą wyleczyć zapalenie oskrzeli, i nie tylko. Klikając na zgięcie środkowego paliczka środkowego palca, można przyspieszyć proces powrotu do zdrowia przy kaszlu. Nawet na mięsień sercowy wpływ, jeśli masować środek dolnej paliczka środkowego akupunktury rąk mogą łączyć masaż jednocześnie kilka punktów do szybkiego uzyskania pozytywnego wyniku. Na pierwszy rzut oka to prymitywny, prosty sposób leczenia, ale staje się nim tylko w przypadku znajomości lokalizacji punktów na rękach i zgodności ich organy. Spójrz na dłoni. Środkowy palec ma punkty, które są odpowiedzialne za wszystkie narządy, szyję, głowę. Palec wskazujący i serdeczny dają możliwość, aby pozbyć się bólu w rękach. Na dużym palcu i mały palec są punkty, naciskając na które można leczyć punktyAktywne punkty na rękach mogą być lokalnej i wspólnego działania. Różnica między nimi polega na przyjęciu metody terapii. Aby osiągnąć pożądane działań lokalnych, trzeba umówić się na wizytę do lekarza i przejść kurs akupunktury. Dzieje się tak dlatego, że aktywne punkty lokalnego działania znajdują się w pobliżu narządów. Wyniki od lokalnego oddziaływania można uzyskać samodzielnie, tak jak punkty na rękach, które są odpowiedzialne za narządy, masować lub nacisnąć człowiek ma prawo w dowolnym czasie. Aby prawidłowo nacisnąć żądany punkt, pożądane jest, aby znać jej dokładną lokalizację. Inaczej człowiek będzie myślał, że strzela sobie głowy, a właściwie leczy katar. Nie znając dokładnej lokalizacji aktywnego punktu, trudno jest samemu zorientować się, warto zajrzeć w odpowiednie książki lub przyjść na wizytę do punktówRęce – to brama do systemu energetycznego organizmu człowieka. Od lokalizacji punktów zależy wiele, w tym i normalne funkcjonowanie tego lub innego organu osobno. Jeśli wziąć pod uwagę punktu na ramionach, zdjęcia, których w zestawie, można dojść do wniosku, że są one symetryczne. Nie ma takiego, żeby punkt, znajduje się na prawej ręce, nie na lewej. Ona nietylko będzie obecny, ale i lokalizacja jej będzie taki sam. Pozwala to człowiekowi szybko zapamiętać położenie wszystkich punktów aktywnych zarówno wewnątrz, jak i na grzbiecie masowaniaKiedy człowiek naciska na aktywny punkt, on pobudza nerw błędny do działania. On, z kolei, może regulować procesy układu oddechowego, rytm pracy serca, procesy trawienia. Jeśli przy naciskaniu występuje silna lub ostry ból w miejscu aktywnego punktu, można z pewnością powiedzieć o tym, że człowiek ma problemy z określonym narządem. Musi zwrócić się o pomoc do punktyChoroby układu mogą być bardzo różne, ale co zrobić, gdy boli ząb lub nieziemsko bezsenność? W celu rozwiązania takich problemów są punkty akupunktury na ólao gong» pomaga w leczeniu początkowych stadiów chorób przyzębia, zapalenie jamy ustnej. Jeśli na nią regularnie wpływać, ona ułatwi stale bóle ból. Można z pewnością powiedzieć o tym, że jeśli ten punkt masować regularnie, problemów w jamie ustnej u człowieka nie powstanie. Oprócz tego, odzyska apetyt, ból odejdzie z obszaru serca, przestanie nękać artretyzm. Jeśli сожмете rękę w pięść, to bez trudu odkryć ten punkt między średnim i palce pomocą ónay-quan» można wpływać na każdą powstałą ból, przywrócić sen, ciśnienie krwi, wzmacnia psychikę. Znajduje się na wewnętrznej powierzchni nadgarstka, między ścięgnami.«Shen-men» pomaga uspokoić szybkie bicie serca, zapobiec początkowe stadium anginy, kataru i usunąć stan zapalny z węzłów chłonnych. Trzeba regularnie masować ten punkt, jeśli ktoś ma problemy z pracą serca, zaburzenia krążenie krwi, występuje dławica piersiowa. Można ją znaleźć w centrum запястной fałdy, między ścięgnami kilka metod, które są stosowane w leczeniu różnych chorób w organizmie człowieka. Aby je zastosować, wystarczy znaleźć punktu na ramionach, które są odpowiedzialne za narządy, które wymagają leczenia. Dla zapobiegania lub w początkowej fazie choroby można zacząć stosować masaże: Punktowy podobny w wyniku akupunktury. Jest bardzo prosty w praktyce, nie wymaga narzędzi i sprzętu medycznego. Aby zrobić masaż punktowy, należy powierzchnię palca, która dostarcza pionowo, aby zlokalizować żądany punkt. Dalej powoli i bez wysiłku rozpocząć ją masować okrężnymi ruchami, stopniowo zwiększając siłę nacisku. Skóra powinna poruszać się razem z palcem. Aby masaż był skuteczny, należy wybrać określony intensywny rytm, który będzie przestrzegane w całej – to masaż dłoni z użyciem metalowych kulek, których średnica nie przekracza 2 mm. Montowane są pod plaster, stykają się z niezbędną dzienną. Okresowe nacisk na kulę przyniesie pierwsze efekty dość Busse podobny цуботерапии, tylko trzeba użyć nie kulki, a metalowe płytki ze złota lub srebra. On nie przynosi dyskomfort pacjenta, często stosowany w praktyce. Płytki są ustalone w odpowiednich miejscach, gdy утихания bólu poruszają się lub całkowicie usuwane. Można je nosić i do zapobiegania powstawania różnych chorób, ale coraz częściej metoda ta jest używana przy uruchomionych stanach, tak jak jest uważany za najbardziej skuteczne. Interwencje chirurgiczne spowodowane rozpoznaniem guza jajnika to jedne z najczęściej wykonywanych operacji ginekologicznych. Niejednokrotnie są to interwencje niepotrzebne, dlatego warto zwrócić uwagę na zalecane metody diagnostyczne i terapeutyczne dotyczące niezłośliwych nowotworów jajnika. W przypadku zmian o charakterze złośliwym istotne jest, by pacjentka jak najwcześniej trafiła pod opiekę ginekologa onkologa w celu określenia chirurgicznego stopnia zaawansowania nowotworu i doboru odpowiedniej terapii adiuwantowej. Dlatego różnicowanie niezłośliwych guzów i raka jajnika jest tak bardzo istotne, ale niejednokrotnie sprawia kłopoty w codziennej praktyce. W artykule przedstawiono obowiązujące zasady postępowania w oparciu o wytyczne polskie i międzynarodowe. Nowotwory jajnika według klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia (ang. World Health Organization – WHO) dzieli się na nowotwory nabłonkowe i nienabłonkowe [1]. Najczęściej (65–75%) występują nowotwory wywodzące się z nabłonka powierzchniowego i jego podścieliska, wśród których wyróżnia się nowotwory:POLECAMY surowicze, śluzowe, endometrioidalne, jasnokomórkowe, z nabłonka przejściowego. Wszystkie wyżej wymienione nowotwory mogą występować jako guzy łagodne o granicznej złośliwości i złośliwe. Wśród nowotworów nienabłonkowych można wyróżnić nowotwory: ze sznurów płciowych i podścieliska, germinalne, mieszane, niesklasyfikowane, przerzutowe, niewystępujące typowo w jajniku. Łagodne guzy jajnika najczęściej są bezobjawowe. Objawy mało specyficzne, ale sugerujące obecność raka jajnika, to: ból i napięcie w obrębie jamy brzusznej, częste oddawanie moczu, krwawienie pomenopauzalne, utrata apetytu, spadek masy ciała, wyniszczenie, krwawienie z odbytnicy, wzdęcia. Diagnostyka Guzy jajnika rozpoznaje się podczas badania ginekologicznego i ultrasonograficznego (USG). Już podczas badania dwuręcznego można ocenić wielkość, położenie i strukturę zmian w przydatkach. Pomocne może być również wykonanie badania per rectum. Konieczne jest dokładne zebranie wywiadu w kierunku chorób nowotworowych występujących w rodzinie, szczególnie nowotworów jajnika, sutka czy przewodu pokarmowego i ewentualne poszerzenie diagnostyki w kierunku dziedzicznych zespołów nowotworów. Diagnostyka obrazowa Badanie USG jest standardem w obrazowaniu przedoperacyjnym guzów jajnika. Często niezbędne jest połączenie badania wykonywanego przez pochwę z badaniem przez powłoki brzuszne, szczególnie w przypadku guzów o dużych wymiarach. Zaleca się wykonywanie badania USG po miesiączce. Ocena endometrium jest przydatna w przypadku nowotworów wydzielających estrogeny. Prawidłowo wykonane badanie USG pozwala z dużym prawdopodobieństwem ustalić wstępne rozpoznanie, a nawet zasugerować typ histologiczny guza. Uzupełnienie badania o zastosowanie techniki 3D Power Doppler pozwala lepiej zrozumieć morfologię jajnika poprzez dodatkową ocenę unaczynienia wewnątrz guza. Zastosowanie obrazowania kolorowym Dopplerem umożliwia identyfikację przepływu krwi różnicującego złośliwy i niezłośliwy charakter guza. W przypadku zmian łagodnych obserwuje się przepływ obwodowy, zaś centralny przebieg naczyń uwidacznia się w przypadku guzów złośliwych. Połączenie USG z badaniem tomografem komputerowym (TK), rezonansem magnetycznym (RM) i pozytonową tomografią emisyjną (ang. positron emission tomography – PET) umożliwia dokładniejsze różnicowanie guzów jajnika. Cechami sugerującymi zmianę o charakterze złośliwym jest zaobserwowanie podczas badania USG guza o charakterze lito-torbielowatym, często z przegrodami, towarzyszącym wodobrzuszem i przerzutami do otrzewnej [2]. Ultrasonograficzne cechy raka jajnika [3]: lity element – guzek lub wyrośla brodawkowate, przegrody grubości > 2–3 mm, wodobrzusze, obecność przerzutów do otrzewnej, powiększone węzły chłonne. Guzy przydatków według International Ovarian Tumor Analisys (IOTA) dzieli się na [4]: jednokomorowe, całkowicie torbielowate bez przegród, wielokomorowe, całkowicie torbielowate, jednokomorowe, torbielowate z elementami litymi, wielokomorowe, torbielowate z elementami litymi, lite (elementy lite stanowią > 80% przekroju guza). International Ovarian Tumor Analisys przedstawia również proste reguły w różnicowaniu guzów jajnika: ultrasonograficzne cechy guza niezłośliwego (B – benign): B1 – jednokomorowa zmiana, B2 – obecność elementów litych w obrębie guza o średnicy 100 mm, M5 – obfite unaczynienie zmiany (KOLOR IOTA 4). Cecha KOLOR według IOTA: Brak naczyń w guzie w obrazie Power Doppler. 1 lub 2 naczynia widoczne w polu obrazowania części litej lub przegrody. Średnie unaczynienie zmiany, > 2 naczyń. Bardzo silne unaczynienie guza w całym polu obrazowania zmiany litej lub przegród. Ultrasonograficzne proste reguły według IOTA (IOTA simple rules): Co najmniej 1 cecha M i brak cechy B – guz klasyfikowany jako złośliwy. Co najmniej 1 cecha B i brak cechy M – guz klasyfikowany jako niezłośliwy. Brak cechy M i B lub równocześnie obecne cechy M i B – guz niesklasyfikowany. Prawdopodobieństwo wystąpienia zmiany o charakterze złośliwym można oszacować, posługując się systemem GI-RADS zaproponowanym przez Alcazara (tab. 1) [4]. Badania laboratoryjne Oznaczenie stężenia antygenu CA125 w surowicy krwi jest powszechnie stosowane w różnicowaniu guzów jajnika o charakterze łagodnym i złośliwym, ma ona jednak wiele ograniczeń. Nawet w 50% przypadków wczesnego raka jajnika [stopień I wg Międzynarodowej Federacji Ginekologów i Położników (fr. Fédération internationale de gynécologie et d’obstétrique – FIGO)] stężenie tego markera może być prawidłowe, dając wynik fałszywie negatywny [4]. Podwyższony poziom antygenu CA125 może występować w przypadku endometriozy, stanów zapalnych miednicy mniejszej, mięśniaków, zapalenia uchyłków, nieswoistych zapaleń jelit czy niewydolności wątroby [3]. Brytyjskie Królewskie Kolegium Ginekologów i Położników (ang. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists – RCOG) zaleca [4]: Oznaczenie antygenu CA125 nie jest konieczne, jeśli w obrazie USG jednoznacznie rozpoznano torbiel prostą. Jeżeli stężenie CA125 jest podwyższone, ale 200 IU/ml zalecana jest konsultacja w ośrodku specjalizującym się w onkologii ginekologicznej. Ocena prawdopodobieństwa obecności zmiany złośliwej ma kluczowe znaczenie w diagnostyce guzów jajnika. Można posługiwać się w tym celu indeksem ryzyka raka jajnika (ang. risk of malignancy index – RMI) [3]: Wskaźnik RMI = U × M × CA125 Wartość stężenia CA125 wyrażona w U/ml. Wartość U obliczamy przyznając punkty za poszczególne cechy stwierdzone podczas badania ultrasonograficznego: torbiel wielokomorową, elementy lite, obecność wszczepów/przerzutów, wodobrzusze, zmiany obustronne. U = 0 – gdy brak w/w cechy U = 1 – gdy stwierdzono 1 cechę U = 3 – gdy stwierdzono, co najmniej 2 cechy Wartość M to stan menopauzalny: M = 1 - pacjentka przed menopauzą M = 3 - pacjentka po menopauzie (brak miesiączki od ponad roku; kobiety po 50 roku życia, poddane histerektomii) Ostatnio coraz częściej lekarze posługują się algorytmem ROMA (ang. risk of ovarian malignancy algorithm), kwalifikując pacjentkę do grupy obciążonej dużym bądź małym ryzykiem nowotworu złośliwego jajnika. W algorytmie ROMA należy sugerować się stanem menopauzalnym, poziomem CA125 oraz HE4 [5]: ≥ 11,4% wysokie ryzyko przed menopauzą, ≥ 29,9% wysokie ryzyko po menopauzie. W przypadku testu OVA 1 ocenianych jest 5 markerów biologicznych: transtyretyna, apolipoproteina A1, mikroglobulina β2, transferryna i CA125. O podwyższonym ryzyku zmiany o charakterze złośliwym świadczy otrzymanie > 5 punktów przed menopauzą i co najmniej 4,4 punktu po menopauzie [5]. U kobiet poniżej 40. roku życia zaleca się również oznaczenie AFP, LDH, inhibiny i βhCG w celu wykluczenia guzów germinalnych (tab. 3) [7]. Zaleca się też oznaczenie innych markerów w przypadku podejrzenia nowotworu przerzutowego (tab. 4). Tab. 1. Prawdopodobieńastwo wystąpienia zmiany o charakterze złośliwym według systemu GI-RADS [4] Kategoria GI-RADS Prawdopodobieństwo zmiany o charakterze złośliwym Cechy obrazu USG 1 zdecydowanie łagodna 0% brak podejrzanych zmian, normalne jajniki, brak guza 2 bardzo prawdopodobnie łagodna 20% co najmniej 3 podejrzane cechy w obrazie guza Tab. 2 torbiel wielokomorowa elementy lite U = 0 – gdy brak wspomnianej cechy obecność wszczepów/przerzutów U = 1 – gdy stwierdzono 1 cechę wodobrzusze U = 3 – gdy stwierdzono co najmniej 2 cechy zmiany obustronne M – stan menopauzalny M = 1 pacjentka przed menopauzą M = 3 pacjentka po menopauzie (brak miesiączki od ponad roku; kobiety po 50. roku życia, poddane histerektomii) Tab. 3. Markery guzów germinalnych Marker Nazwa nowotworu AFP nowotwór pęcherzyka żółtkowego LDH rozrodczak Inhibina nowotwór z komórek warstwy ziarnistej βhCG nabłoniak kosmówkowy Tab. 4. Markery nowotworów przerzutowych Marker Nazwa nowotworu CEA nowotwór jelita grubego CA 19-9 nowotwór jelita grubego lub trzustki CA 153 nowotwór piersi Postępowanie u kobiet przed menopauzą z rozpoznanym guzem jajnika Poniżej przedstawiono rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego (PTG) dotyczące postępowania w guzach niezłośliwych i raku jajnika. Guzy mniejsze niż 6 cm U kobiet miesiączkujących rozpoznanie guza jajnika torbielowatego mniejszego w największym wymiarze niż 6 cm może być związane z czynnością hormonalną w cyklu miesiączkowym. Aby zróżnicować torbiele czynnościowe od guzów jajnika, należy powtórzyć badanie ginekologiczne i USG w następnym cyklu miesiączkowym. Utrzymywanie się lub jego wzrost w kolejnym badaniu jest wskazaniem do operacyjnego jego usunięcia. Małe guzy jajnika bez ultrasonograficznych cech procesu złośliwego można operować laparoskopowo, o ile operator w czasie zabiegu potrafi zachować zasady aseptyki onkologicznej i chora podpisała zgodę na rozszerzenie zabiegu do laparotomii oraz wykonanie odpowiedniego protokołu operacji w przypadku śródoperacyjnego rozpoznania nowotworu złośliwego [6]. Guzy większe niż 6 cm Guzy jajnika większe niż 6 cm stanowią wskazanie do leczenia operacyjnego drogą laparotomii. Laparoskopia może być wykonywana jedynie, gdy guz ma średnicę poniżej 10 cm i nie wykazuje podejrzanych cech w badaniu USG, a stężenia markerów są w granicach normy laboratoryjnej [6]. Postępowanie u kobiet po menopauzie z guzem jajnika U kobiet po menopauzie rozpoznanie guza jajnika o dowolnej wielkości jest wskazaniem do leczenia operacyjnego. Laparoskopia jest dozwolona przy braku cech złośliwości guza w badaniu USG, prawidłowym stężeniu CA125 i wyłącznie przy zabezpieczeniu chirurgicznym w worki endobag [6]. Postępowanie u kobiet ciężarnych z guzem jajnika Guzy jajnika w ciąży występują rzadko. W ok. 30% pojawiają się już w I trymestrze, a w 90% są to torbiele ciałka żółtego,które samoistnie ustępują. Skręt i pęknięcie torbieli oraz krwawienie z jajnika są związane z podwyższonym ryzykiem poronienia lub porodu przedwczesnego. Oznaczenie markerów nowotworowych w czasie ciąży ma ograniczone zastosowanie. Postępowanie operacyjne jest wskazane u ciężarnych, u których guz osiągnął 6 cm w największym wymiarze i wykazuje strukturę litą lub lito-torbielowatą. Optymalny czas wykonania laparotomii to II trymestr ciąży. W przypadku dużych (> 10 cm) lub szybko rosnących guzów należy wykonać operację niezwłocznie po rozpoznaniu zmiany. Zakres operacji powinien obejmować usunięcie zmiany lub całych przydatków [6]. Torbiel jajnika stwierdzona podczas cięcia cesarskiego powinna zostać usunięta. Postawa wyczekująca obowiązuje w przypadku bezobjawowych, prostych torbieli średnicy 70 mm ze względu na trudności w ocenie całej torbieli można uzupełnić diagnostykę o badanie RM lub przeprowadzić zabieg operacyjny. Zaś torbiel prosta 5 cm w okresie pomenopauzalnym, torbiel prosta > 7 cm w okresie przedmenopauzalnym, dolegliwości, podejrzenie procesu złośliwego. Zabieg operacyjny wykonany drogą laparoskopii jest zalecany w przypadku niewielkiego ryzyka wystąpienia zmiany złośliwej. Należy unikać uwolnienia zawartości torbieli do jamy otrzewnej podczas jej usuwania. Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, należy obficie przepłukać jamę otrzewnej ciepłym roztworem soli fizjologicznej. Usuwanie zmian powinno następować przez port umiejscowiony w pępku, gdyż zmniejsza to pooperacyjne dolegliwości bólowe oraz ryzyko powikłań w postaci przepukliny [3]. W przypadku pacjentek pomenopauzalnych zaleca się obustronne usunięcie przydatków. Przy każdej kwalifikacji do zabiegu laparoskopii należy poinformować pacjentkę o konieczności konwersji do laparotomii w przypadku niepomyślnego wyniku badania śródoperacyjnego. Biopsja aspiracyjna torbieli jajnika nie powinna być wykonywana rutynowo, ponieważ niesie ze sobą duże ryzyko nawrotu, zaś określenie stopnia złośliwości może być wręcz niemożliwe. Ocena cytologiczna zaaspirowanego płynu jest niemiarodajna. Biopsję aspiracyjną można oczywiście rozważyć w przypadku sprawiającej dolegliwości torbieli u pacjentki z przeciwwskazaniami do zabiegu operacyjnego [3]. Piśmiennictwo Chosia M., Domagała W. Choroby narządu płciowego żeńskiego. [W:] Patologia znaczy słowo o chorobie. Tom 2. Chosia M., Domagała W. (red.). Wydawnictwo PAU, Kraków 2005, 978. Magnowski P., Bochyński H., Pietryga M., Spaczyński M. i wsp. Ultrasonografia w ginekologii onkologicznej. [W:] Praktyczna ultrasonografia w położnictwie i ginekologii. Wydawnictwo Exemplum, Poznań 2012: XX–XX. Duncan T., Scott-Barrett S. Management of Ovarian Masses. August 2013; 17 (v1). Review August 2016. Czekierdowski A. Nowości w diagnostyce raka jajnika. [W:] Praktyczna ultrasonografia w położnictwie i ginekologii. Wydawnictwo Exemplum, Poznań 2012: XX–XX. John A. Nowe markery biologiczne w raku jajnika. Przydatność OVA 1 i ROMA w ustalaniu rozpoznania. Ginekologia po Dyplomie 2012; 7: 14–19. Spaczyński M., Bidziński M., Basta A. i wsp. Rekomendacje PTG dotyczące postępowania w guzach niezłośliwych i raku jajnika. Ginekol. Pol. 2006; 77: 495–501. Szyłło K., Skrzypczak J., Skręt A. i wsp. Stanowisko Zespołu Ekspertów PTG dotyczące diagnostyki i metod leczenia endometriozy. Ginekol. Pol. 2012; 83: 871–876. Levine D., Brown Andreotti Benacerraf B., Benson et l.; Society of Radiologists in Ultrasound. Management of asymptomatic ovarian and other adnexal cysts imaged at US Society of Radiologists in Ultrasound consensus conference statement. Ultrasound Q. 2010; 26 (3): 121–31. tłumaczenia punkty na stopie Dodaj foot points plural Nie zrównoważone punkty na stopach będą albo za miękkie, albo za twarde. The unbalanced points on the bottom of the foot will feel either too soft or too hard. Literature Kiedy fioł na punkcie butów spotyka fioła na punkcie stóp cały rozum wylatuje przez wystawę sklepową. When a shoe fetish meets a foot fetish, all reason goes out the shop window. Każda część twojego ciała jest reprezentowana przez poszczególny punkt na twojej stopie. Every part of your body is represented by a specific point. Należy zauważyć, że stopa referencyjna została ustalona na poziomie # punktów powyżej stopy międzybankowych transakcji typu swap It should be noted that the reference rate is set at # points above an interbank swap rate oj4 Brytyjscy dowódcy mają hopla na punkcie higieny stóp. What you must understand is that British S... are absolutely bonkers on the subject of foot care. Miał fioła na punkcie stóp, kolekcjonował je. He is obsessed with the feet of corpses, he collects them. Literature A tamten ma poważnego fioła na punkcie stóp. And that one has got a serious foot fetish. p) Transakcje swap na stopę procentową. EurLex-2 Ma fiksację na punkcie stóp - a konkretnie stóp Lilly. His fixation is feet--in particular, Lilly's feet. Literature Kiedyś spotykałam się z chłopakiem, który miał świra na punkcie moich stóp. I once dated a guy who had a thing for my feet. Literature Masz manię na punkcie stóp? Do you have a foot fetish? Ma fiksację na punkcie stóp - a konkretnie stóp Lilly. His fixation is feet—in particular, Lilly’s feet. Literature – Nie. – Na pierwszym roku mieszkałam z Alex i ona ma fobię na punkcie stóp. “I lived with Alex my freshman year—she has a foot phobia. Literature Miał obsesje na punkcie moich stóp. He was obsessed with my feet. W okresie od 5 listopada 2008 r. do 1 marca 2009 r. państwo niderlandzkie zmieniło wynagrodzenie na stopę EONIA + 25 punktów bazowych dla jednodniowych kredytów, na stopę EURIBOR + 25 punktów bazowych dla kredytów z terminem płatności (52) poniżej 3 miesięcy i na stopę EURIBOR + 50 punktów bazowych dla kredytów z terminem płatności powyżej 3 miesięcy (53). In the period between 5 November 2008 and 1 March 2009, the Dutch State changed the remuneration to EONIA + 25 basis points for overnight loans, EURIBOR + 25 basis points for loans with a maturity (52) of less than 3 months and EURIBOR + 50 basis points for loans with a maturity of more than 3 months (53). EurLex-2 Należy zauważyć, że stopa referencyjna została ustalona na poziomie 75 punktów powyżej stopy międzybankowych transakcji typu swap. It should be noted that the reference rate is set at 75 points above an interbank swap rate. EurLex-2 Dla każdego państwa członkowskiego stopę procentową ustalaną na podstawie ►C1 przepisów pkt 2 ◄ porównuje się z jednolitą stopą procentową ustaloną na podstawie ►C1 przepisów pkt 1. For each Member State concerned, the interest rate determined on the basis of ►C1 the provisions of point 2 ◄ shall be compared with the uniform interest rate fixed on the basis of ►C1 the provisions of point 1. EurLex-2 Kiedy znów przemówił, wpatrywał się w jakiś punkt na mchu pod swoimi stopami When he spoke again, he stared at a fixed point in the moss beneath his feet. Literature Przebywając jeden z tych potoków Milokargut, w którym było wody ledwie na stopę, p. When crossing one of these creeks, the Milo-cargut, in which there was barely a foot of water, Mr. Literature W przypadku depozytów krótkoterminowych ekspozycja stopy procentowej na 1 punkt bazowy wynosi 2 569 EUR a w przypadku portfeli obligacji ekspozycja stopy procentowej na 1 punkt bazowy wynosi 317 900 EUR. For the short-term deposits, the interest rate (IR) exposure for 1 basis point (bp) is EUR 2 569 and for the bond portfolio, the IR exposure for 1bp is EUR 317 900. EurLex-2 Jeżeli chodzi o wynagrodzenie, po pięciu latach obowiązuje klauzula z opcją podwyższenia (tj. w 2014 r.) z 400 punktów bazowych na 500 punktów bazowych powyżej stopy EURIBOR. As for the remuneration, there is a built in step-up clause after 5 years ( 2014), from 400bp to 500bp over EURIBOR. EurLex-2 Najpopularniejsze zapytania: 1K, ~2K, ~3K, ~4K, ~5K, ~5-10K, ~10-20K, ~20-50K, ~50-100K, ~100k-200K, ~200-500K, ~1M